Tahta Kurusu
Tahta Kurusu
Erişkin tahtakurusu oval, yassı, çok ayaklı 2 – 5mm boyunda, pas kırmızısı rengindedir. Ezilince pis kokar ve kan çıkar. Erginleri hiç beslenmeden 550 gün yaşayabilirler. Kümeler halinde 200 civarında yumurtayı yapıştırarak çatlaklara bırakırlar.
Evlerde insanın yaşadığı yatak odaları, çekyat, dolap içleri, karyola, yatak kenarları, duvar delikleri ve tahta aksam yarıkları ile yatakhaneler gibi yerlere yuvalanırlar. İnsanlardan ağırlığının 5 – 6 katı kan emer. Isırdığı yer şişer ve kızarır. Özellikle geceleri aktiftir, insanlar uyuyunca harekete geçer, evden eve eşya ve insan giysisi ile çok hızlı yayılırlar.
Kene
Eklem bacaklıların örümceğimsiler sınıfından kan emici ve gözsüz bir dış parazittir.
Özellikle göçmen kuşlarla hastalıkları yayıldıkları bilinmektedir.
İnsan, koyun, köpek, kedi, deve gibi canlıların derilerine yapışarak kanlarını emer. "Asıl kene" olarak bilinir Yumurta ile çoğalır. Dişi yumurtalarını yaprak, çöp veya hayvan kılları arasına bırakır.
Larvalar genellikle kertenkeleler üzerinde, erginler ise insan, koyun, sığır, köpek gibi memeliler üzerinde parazit yaşarlar. Vücutları başla kaynaşmış bir göğüs ve torba biçimli dişi 11-12 mm'ye kadar sişer.
Erginlerinde dört çift bacak bulunur. Bacakların uçlarında çengeller ve vantuzlar vardır.
Deriye rahatça yapışarak hortumlarıyla kan emerler. İyice şiştikten sonra kendilerini yere atarak konaklarından uzaklaşır, ot veya ağaçlara tırmanırlar.
Ön ayaklarının uçları dokunma ve koku alma için özelleşmiştir. Ormanlarda bulunduğu ağacın altından bir hayvan geçtiği takdirde üzerine düşüp derisine yapışır ve etine hortumunu sokarak kanını emer.
Bugün 889 kene türü bilinmektedir. Kenelerin hepsi zararlı, parazit ve kör değildir.
Sığır ve köpek kene türleri gözlüdür. İnsan ve ehil hayvanlarda parazit yaşayanlar çeşitli hastalık mikroplarını bulaştırdıklarından sağlık bakımından zararlıdır ve birçok bakteri de üretmektedir.
Kene tedavisi çok zor olan, sonucu ölüme kadar varabilen son derece tehlikeli hastalıklar taşır.
Pire
Siphonaptera takımını oluşturan küçük,kanatsız ve kan emerek beslenen böceklerdir. Sıcak ve ılıman iklim bölgelerini çok severler.
Özel vücut yapıları sayesinde insan, memeli hayvanlar ve kemirgenlerin derilerine yapışarak kanlarını emerler ve konak değiştirirken birçok tehlikeli hastalığın taşınmasına neden olurlar.
Erişkinlerin vücut uzunlukları 1-10 mm arasında değişir. Yaşam süreleri birkaç hafta ile bir yıl arasındandır. Güçlü bacakları sayesinde boylarının 200 katını aşan mesafelere sıçrayabilir.
Uzun bacaklı ve yassı vücutlu bu asalak yumurta, larva, pupa ve erişkin döngüsü ile çoğalır.
Pupalar içinde olgunlaştıkları kozadan çıkar çıkmaz hemen tutunabilecekleri bir memeli veya kuş bulurlar. Bazı pireler tek bir konak türünde yaşadıkları gibi bazı türleri değişik konaklarda yaşayabilir.
Vebanın insanlara bulaşmasında baş rol oynayan pireler (Xenopsylla cheopsis) ortaçağda Avrupa nüfusunun yaklaşık dörtte birinin ölümünden sorumludur.
Vebanın bulaştığı kemirgenler (özellikle fareler) dayanıklı değildir ve çabuk ölürler.
Ölen konaktan ayrılan pireler rahatlıkla insanlara ulaşarak bu hastalığı taşıyabilirler.
Pireler veba'nın yanı sıra tifus ve tularemi hastalıklarını da bulaştırır.
Özellikle geceleri aktiftir, insanlar uyuyunca harekete geçer, evden eve eşya ve insan giysisi ile çok hızlı yayılırlar.
